Je haalt wel een goed punt aan, Jan. Als beginner let je daar niet echt op. Natuurlijk kijk je een beetje wat voor motor erin zit maar vaak staat er geen leeftijd bij en zul je denk ik naar een type plaatje moeten gaan zoeken?
Dit vond ik op een andere website (
http://vaartips.nl/aankoop.htm):
Aandachtpunten vooraf.
Controleer op olielekkage, probeer te achterhalen waar het vandaan komt. Oudere motoren "zweten" altijd wat, dus de motor hoeft niet brandschoon te zijn, maar wel droog.
Controleer koelslang aansluitingen; ga er met de hand langs; alles droog?
Brandstofpomp moet droog zijn.
Keerkoppeling moet droog zijn.
Wordt de voortstuwingskracht van de schroef via een stuwdruklager op het schip overgebracht? Zo ja, dan mag de motor op rubbers staan. Zo nee, dan liever niet op rubbers, want die zijn over het algemeen niet geschikt om voortstuwingskracht op te vangen (axiaalkracht). Er bestaan wel hardere motorsteunen voor dat doel, maar die zijn volgens mij met het blote oog niet te herkennen. Is er gebruik gemaakt van een flexibele, of nog beter een homokinetische aansluiting op de keerkoppeling? Dat is absoluut een pluspunt. Er zullen minder radiale krachten op de keerkoppeling komen. Een flexibele koppeling is te herkennen aan een zware (brede) flensverbinding tussen keerkoppeling en schroefas. Tussen de flenzen is rubber geperst. Een afbeelding van een homokineet is bij het trefwoord te vinden.
Speling op de schroefas.
Voor controle moet het schip droog staan. De speling is vrij eenvoudig te bepalen door de schroef met beide handen vast te pakken en dwars heen en weer te jutteren. Als de zaak goed voor elkaar is mag daar geen beweging in zitten. Je bent dan tevens vrij zeker van een rechte schroefas. Mocht de schroef wel lichtelijk heen en weer bewegen, dan is het achterlager binnenkort aan vernieuwing toe en zou in theorie de schroefas krom kunnen zijn. Met de keerkoppeling in de neutraalstand kan je de as met de hand ronddraaien. Voel of er verandering in weerstand is. Zo ja, dan kan dit wijzen op een kromme as. Een kromme schroefas geeft tijdens varen resonantie en zal binnen de kortste keren zorgen voor slijtage en dus speling op het achterlager, de "achtergland". Met het blote oog is nauwelijks te zien of de as krom is. Een proefvaart moet uitkomst bieden, hoewel het moeilijk is (omdat je het schip niet kent) onderscheid te maken tussen normaal schroefwatergeluid tegen het vlak en de resonantie van een kromme as. Eigenlijk wordt het dan tijd voor een expert...
Samenvattend:
Geen speling: vrijwel zeker ook geen kromme as.
Wel (een beetje) speling: binnenkort achterlager vernieuwen en as controleren op invreting.
Veel speling: achterlager vernieuwen en mogelijk een kromme en/of ingevreten as.
Wisselende weerstand bij handmatig ronddraaien: bijna zeker een kromme as.
Motorkoeling.
De soort koeling is niet echt van belang. Voorkeur verdient een gesloten systeem met koelvloeistof, dat via een wisselaar of buizen onder het schip door het buitenwater gekoeld wordt. Een watergekoeld uitlaatsysteem voorkomt een hete uitlaatleiding door het schip maar vergt 's winters extra aandacht (winterklaar maken). Bij een gesloten systeem kan je de volgende controle uitvoeren. Een heldere blauw/groene kleur en enigszins zoetige geur duidt op echte koelvloeistof (VW-marine gebruikt speciale rode koelvloeistof). Een witgrauwe kleur duidt op toevoeging die lekkage aan de (kop)pakkingen moet voorkomen of verdoezelen. Als je dan een peilstok in het expansievat steekt, blijft er een witte drabachtige substantie aan kleven.
Motorconditie.
Peil de olie en controleer de kleur. Goudbruin: olie is voor verkoop ververst, dat is jammer, want onderstaande controle kan dan niet plaatsvinden. Zwart: olie is niet ververst en als je meer zekerheid wilt hebben kan bij vergevorderde onderhandeling overwogen worden een monster van de smeerolie te laten testen. Uit de samenstelling kan Marcheck tot zekere hoogte de conditie van de motor bepalen. De gebruikte olie bevat een slijtagegeschiedenis van de inwendige onderdelen in de vorm van microscopisch kleine deeltjes, zo klein dat deze niet in het oliefilter worden opgevangen. Na analyse krijg je dan een redelijk inzicht in de motorconditie. Grijs: hard weglopen. Er zit water in de olie, waarschijnlijk een lekke koppakking.
Proefdraaien.
Vraag de eigenaar/verkoper of je de motor zelf mag starten.
Voel vooraf of het motorblok warm is.
Het kan zijn dat er net een andere aspirantkoper is geweest. Het kan ook zijn dat de motor problemen geeft bij koude start en de eigenaar/verkoper hem alvast heeft laten draaien. Oudere dieselmotoren kunnen een vrij lange voorgloeitijd hebben, maar langer dan 30/40 seconden geeft te denken. Het zou kunnen dat één of meerdere gloeispiralen defect zijn, of onvoldoende compressie wordt opgebouwd. In het eerste geval kan volstaan worden met vervanging van gloeispiralen, maar onvoldoende compressie duidt op slijtage. Luister naar het motorgeluid. Een koude diesel mag wat ratelen. Zie: Motor maakt afwijkend geluid. Let op de kleur van de uitlaatrook. Mag bij koude motor wit/grijs zijn, moet bij warme motor praktisch verdwenen zijn.
Eigenlijk moet je (al dan niet tegen betaling) iemand meenemen die naar de motor kijkt enzo. Wat voor nieuwe regelgevingen qua motor zullen er in de toekomst aankomen dan?