Mijmeringen

[Oeverloos]

Hyper
We liggen te wachten voor Schleusen Kiel-Holtenau aan de andere kant van het NOK kanaal. We zijn een van de laatste die aan komen varen. Er ligt al een hele vloot zeil- en motorboten te wachten op het witte licht. Een klein Deens motorbootje zonder stootwillen aan de reling ziet ons naderen en als wij stil liggen gaat ie achter ons liggen. Aardig van hem maar onnodig, want hij gaat voor. De sluis gaat open. Een paar jachtjes die er in liggen en geschut zijn, varen uit, dat wil zeggen, zodra er een spleetje tussen de sluisdeuren te zien is, persen de eerste Duitse boten zich er tussen door om met de grootste spoed te beginnen aan het honderd kilometer lange vroegere Kaiser-Wilhelm-Kanal. In Nederland blijft iedereen liggen tot de sluismeester groen licht geeft. Maar dit is zoals het hier werkt.
De boten varen langzaam naar binnen. De Duitsers leggen meteen aan, zodra ze de houten vlonders in zicht krijgen, zodat de andere nationaliteiten ze voorbij varen en voor hun in de sluis afmeren. De eerste schippers beginnen al aan de uitdagende steile klim op een ijzeren ladder in de wand van de meer dan honderd jaar oude sluis om te betalen bij het hol klinkende betegelde sluiskantoor. Wij varen helemaal naar voren pal voor de sluisdeur aan de andere kant. We kijken naar achter om te zien of het Deense motorbootje langszij wil komen. Die is nog voor de sluisingang en vaart zenuwachtig heen en weer. Iedereen kijkt nu naar achter naar het Deense motorbootje waar kennelijk één persoon aan boord is..
Uiteindelijk vaart ie naar binnen en gooit een lijn over naar een Duitse zeilboot. Die vangt de lijn op en trekt die aan, terwijl het Deense motorbootje langzaam verder vaart. De Duitsers hebben de lijn opgeschoten, maar het ander eind zit niet aan de Deense motorboot vast. Die vaart verder naar de volgende motorboot en gooit een nieuwe lijn over naar de bemanning, die al riep dat ze de lijn zouden aannemen, omdat ie alleen was. Deze lijn zit ook niet vast en de Deense motorboot vaart zonder lijn verder naar de volgende boot. De Deense schipper haalt een opgeschoten tros tevoorschijn en gooit de bundel naar de zeilers toe, die hem opvangen en zeggen dat ie naar ze toe moet varen om de lijn vast te maken, maar de Deen vaart verder en is aan het eind van de sluis gekomen bij ons, waar ik in de gangboord klaar sta met stootwillen, maar hij keert om en vaart terug. De sluismeester heeft ondertussen de sluisdeuren dicht gedaan en wacht tot alle boten in het sluiskantoor bovenin betaald hebben. De Deen heeft nog één lijn, die hij overhandigt aan een Nederlandse zeiler, die de lijn aanpakt en om een klamp legt om hem terug te geven, maar ook deze lijn zit niet aan de Deen vast. De Deen loopt heen en weer van de stuurstand naar achter en naar voren. De lijnen zijn op, want er verschijnen geen nieuwe meer.
De Deen vaart nu weer naar ons toe aan de andere kant en bij ons keert hij weer en zo vaart hij heen en weer in de sluis, terwijl zijn trossen overal aan hem aangeboden worden. Hij reageert nergens op en blijft stug heen en weer varen.
De bel klinkt en de sluisdeuren gaan open. De eerste Duitsers zijn al aan het uitvaren, terwijl wij nog vast liggen. Op zich een wonder, want wij hebben wel meegemaakt, dat de sluisdeuren demonstratief dicht bleven en alle zeilers elkaar aankeken. Tot uiteindelijk na lang wachten een zeiler met een rood hoofd de ijzeren verticale sluisladder op klom en de trappen van het sluiskantoor beklom, bovenin betaalde bij zijn landgenoot en op de terugweg, de ijzeren ladder af, met een klein maar hoorbaar applausje weer op zijn boot klom, waarna de bel klonk en de sluisdeuren prompt open gaan. De Deen vaart mee met de stroom de sluis uit het helle licht van de Kieler Fjord tegemoet. Wij zitten nog op de voorkajuit in het zonnetje te wachten tot de meute weg is.
“Die Hiep Hieper vaart toch maar mooi de Oostzee op”, merk ik op.
“Ja, nou jij nog, Bul Super, waar wacht je op, man, gassen!” klinkt het naast me.

[Oeverloos]

Bootje
Er liep een klein bootje binnen. En ik kende dat bootje. Die bootjes voeren heel vroeger bij ons, bij mooi weer, naar het Starteiland. Een meter of zeven. Een stalen bakdekkertje met een open kuip met een zeildoeken kap er op en opgerolde zij flappen. Als je er in stapte stond je meteen al achter de stuurstand. Bij de rechte spiegel een bankje en geen zwemtrap, want die had je nog niet.
Alleen, dit bootje kwam van zee de baai van een Deens eiland in gevaren. Er zat een oude man in bruine kleren achter het stuurwiel. Hij voer doelbewust op het piepkleine haventje af. Af en toe kwam er een kuchje water uit de uitlaat. Hij moet uren onderweg geweest zijn. Alleen al de Bugt achter ons was al een groot stuk water en dan nog een gezicht weg, over open zee, vanaf de vaste wal van Jutland.
Een paar uur later voer ik met de rubberboot naar het haventje om de vuilzakken weg te brengen. Kijk daar lag hij aan het begin aan een stenen steiger van een deel dat niet gebruikt werd, omdat er geen stroom en geen water was en het was ook niet erg beschermd, maar je hoefde er ook niks te betalen. De oude man zat in de enige makkelijke stoel en keek voor zich uit. Het was prachtig weer. De achter flap was opgerold en ik kon naar binnen kijken. Geen instrumenten, een kleedje, een flesje bier met een rood-wit etiket, een asbak en een boek, zag ik zo gauw. Dingen die bij oude mensen horen. Ook bij mij. Maar hij was alleen. Misschien was ze dood of ze wilde niet mee. Ja, dat laatste zal het zijn. Maar ik zag niets dat er op wees dat er ooit een vrouwenhand was geweest in de schaduw van de zeildoeken tent.

[Oeverloos]

Rotzak
“De wc doet het niet meer,” klinkt het van beneden.
Heel lang geleden hebben we enkele dagen vrienden aan boord van de vlet. Goede vrienden, die we, toentertijd, al meer dan 20 jaar kennen. Hij is een echte Fries van de zware zeeklei, die bij heel veel drank steeds gezelliger wordt. Het enige bijzondere is dat hij zijn vrouw aan het einde van de avond Tante Trijntje begint te noemen, terwijl ze heel anders heet. Leuk aan haar is, afgezien van de grote bos hout voor de deur, haar warme persoonlijkheid en humor en als ze ietsje te veel drinkt, begint ze te huilen. Dus daar is het wachten altijd op.
Kapotte wc. Zul je net zien. Er zit niks anders op dan op de knieën in het verrekt kleine wc’tje, de pot los schroeven en de achterkant bekijken. Hopelijk is het de motor niet. Misschien iets elektrisch. Ik heb in het verleden altijd ellende gehad met wc’s. Ik vertel gasten uitermate duidelijk, dat ze alleen iets in de wc mogen doen, dat ze eerst opgegeten hebben.
Wc’s en waterscooters hebben een ding gemeen, als je er op gaat zitten, verlies je je verstand. Op de wc hangt ten overvloede een waarschuwing in het zicht, met de tekst: “Geen wc papier, haar, tampons, etc in de wc werpen”. Er staat een keurige afvalemmer voor het wc papier en zo, die ik persoonlijk regelmatig leeg.
“Heeft iemand er per ongeluk iets in gedaan, want dan weet ik waar ik moet zoeken?”
Iedereen schudt nee, niemand heeft er iets in gedaan, dus het kan van alles zijn. Ik druk op de pomp knop van het buitenwater, de motor draait, maar weg pompen, ho maar . Op de knop van de drinkwater pomp idem. Ik pak het mini Bahco doppen setje en de schroevendraaiers onder uit de machinekamer en haal een oude plastic afwasbak onder uit de krochten van het kuipluik. Onze vrienden kijken met belangstelling toe. Vooral omdat niemand het achter mij gezocht had, dat ik verstand van een wc zou hebben. Ik verdwijn weer in de wc, terwijl in de stuurhut Berenburg wordt gedronken, aan de chardonnay wordt genipt en in een toastje wordt gehapt.
De schipperse is eigenlijk de elektriciën aan boord, maar riolering is mijn sterke punt. Eerst moet de pot losgeschroefd. Die zit met rvs bouten vast. Alle bouten los gedraaid en de pot opgetild en half gedraaid in het steeds kleinere wc’tje. Achterop zit het vermalerhuis met een plastic deksel, waar je nu niks door ziet vanwege alle essetee. Daar eerst maar eens in kijken. Ik til de hele pot op de plastic bak en nadat ik alle schroefjes van het vermalerhuis een voor een los draai. laat ik de inhoud er in lopen. Het deksel met een ovale O ring komt er af en daar is de vermaler. En warempel, zo’n ding met een touwtje, zit om de vermaler gedraaid.
Ik zet de deksel weer op het vermaler huis, til de pot op zijn plaats. De Jabsco wc pompt water op en ook weer weg als vanouds. Ik zet de bouten vast en loop met de plastic bak door de stuurhut langs de borrelende gasten en gooi de inhoud overboord. Daarna was ik mijn handen en de gereedschappen. Het ding aan het touwtje vasthoudend loop ik de stuurhut weer in en houd het in de lucht.
“Iemand?”
Onze lieve vriendin kleurt rood en zegt:
“Oh, ja, van mij, die is er uit gefloept.”
“Hoe kan ie er nou zomaar uitfloepen,” informeer ik uit anatomische belangstelling.
“Nou ja, het ging gewoon,” klinkt het.
“De wc doet het weer jongens,” zegt de schipperse iets te luid en schenkt iedereen nog eens bij.
“Wat ben jij een rotzak,” fluistert zij mij even later in de kombuis toe.

[Oeverloos]

Herrie
We liggen een hele tijd geleden met de vlet in een Deens haventje aan de buitenkant. We zijn hier om water te tanken en de volgende dag komt er bezoek. De ligplaatsen in de haven zijn te smal voor ons. Oude haventjes zijn ingericht naar de kleine Deense zeilboten van een meter of 9-10. Wij liggen aan de buitensteiger bij de ingang, zodat we in de kuip over de achterkajuit heen kunnen kijken naar de fjord met de verre eilanden. Zo zijn wij de eerste aanlegplaats voor nieuwe aangekomen boten, die bij ons en bij de boten die voor ons zijn afgemeerd, langszij komen, want het haventje is vol. In de loop van de middag komen de eerste binnenlopen. Ik wenk dan een Deense of Zweedse boot en vraag of die langszij wil liggen. Een lage stalen vlet met de Nederlandse vlag is altijd een gewilde plek. Het liefst een oude houten Deense kotter met een Callesen of een Hundested diesel, maar vandaag zijn er alleen Duitse zeilers in de aanbieding.
Ik lees en spreek Duits, koop het liefst Duitse spullen en eten en heb niks tegen Duitsers, hoor, maar het oeverloze harde gepraat over helemaal niks in de kuip in een stille natuurhaven is een uitdaging. Bij Denen en Zweden hoor je nooit wat aan boord.
Ik bedoel, waar is dat luide geouwehoer goed voor? Iedereen kan het horen en stoort zich er aan. Je zult wel denken, je bent overgevoelig en overdreven en ”als je een hamer hebt lijkt alles een spijker”, maar dat valt mee, hoor. Ik heb allerlei Duitse vrienden en kennissen, hoewel de meesten wel allemaal dood zijn. Dat heb je als je ouder wordt. Maar toen ze nog leefden waren we de beste vrienden. En in mijn thuishaven in Denemarken heb ik aan beide zijden twee Duitse echtparen. De mannen heten toevallig allebei Wolfgang, dus dat is treffen. Alleraardigste mensen, die je nooit hoort en altijd een gezellig praatje. Wolfgang aan bakboord is hardstikke oud, maar nog niet zo oud als ik en zijn vrouw is zo mager dat die elk moment van de graat kan vallen. Ze zijn allebei ziek geweest en sindsdien zijn ze lichamelijk niet echt in staat om met hun Deense zeilboot te varen. Maar ze komen nog steeds geregeld op hun boot. Gewoon hele lieve mensen.
Soms komt een Duitse zeiler langszij en biedt je een borrel aan, omdat sommigen denken dat het een gunst is en je iets goed te maken hebt. Hoeft niet, want langszij komen is een maritiem recht en heel gewoon. Maar het gebaar is heel aardig en een goed begin, vooral als ze ook nog midden in de nacht op kousenvoeten over je boot lopen als ze terug komen van de kroeg. Aan de andere kant ben ik ook wel eens geweigerd om langszij te komen, zowel door Nederlanders, die zeggen dat ze “vrienden verwachten”, als door Duitsers die niemand langszij willen, omdat ze gewend zijn om een eigen kuil op het strand te graven en thuis een muur om hun tuintje hebben gemetseld, want het blijft een landvolk zonder veel maritieme traditie, afgezien van de Tirpitz en de Bismarck. Van die weigeringen trek ik mij niets aan en kom evengoed langszij. Als ze 25 ton Fries vakmanschap weg willen duwen, ga vooral je gang. En als ze obstakels in de gangboorden zetten, wat ik ook heb meegemaakt op Vlieland, ga ik wel met de hond in de dinghy aan wal. Toen de havenmeester bij ons aan boord een kopje koffie kwam drinken waren de stoelen ineens weg. Later kwam ik die boot nog tegen in het buitenland, toen ik ze hielp aanleggen met een hoop wind. De vrouw fluisterde in het oor van de schipper en die vroeg daarna of we elkaar al eens eerder waren tegengekomen. Kan me niet herinneren, loog ik, zeker niet met een naam op zijn boot die je nooit vergeet. We hebben nog gezellig staan praten, maar een uitnodiging aan boord werd hem niet.
Ik zie een kleine moderne Duitse zeilracer met een giek zonder kraanlijn, die schuin in de kuip steekt met een man, een vrouw en een kind op ons afkomen, dus ik neem hun lijn aan en zet die vast op de bolder, maar ik geef het eind niet terug. Ik zeg dat ze wat naar achter kunnen schuiven, zodat hun kuip naast onze achterkajuit komt en niet pal naast onze kuip, maar dat stuit op onbegrip. Ik vier de lijn zo dat hun boot vanzelf naar achter schuift in de ebstroom en klaar. Ik zit nog niet of de Duitse buurman begint keihard tegen de vrouw te praten, die een meter van hem af zit en nu wel tinnitus zal hebben. Ze vlucht de kajuit in, maar de buurman blijft doordenderen terwijl ik 2 meter van hem af zit. Ik aarzel niet en sta op en zeg tegen hem:
“Entschuldigung, könnt ihr bitte etwas leiser sein? Wir sind hier ganz nah beieinander."
De man kijkt mij met onbegrip aan en ik wijs op mijn oren.
“Leise bitte! Das hallt ja über das ganze Wasser, Mensch!"
Hij knikt vriendelijk en davert verder met zijn harde stem tegen de vrouw, die naar ik vermoed niet zijn vrouw is, maar een vriendin met een kind, een meisje van een jaar of zes, die ze door het lawaai heen probeert voor te lezen uit een boek.
Ik ga in de gangboord staan en zeg:
"Was soll das denn? Du machst so viel Lärm, so kannst du hier nicht bleiben. Sonst lass ich deine Leinen los, und du suchst dir eine andere Stelle. Ist das klar!"
Het is meteen stil en ik zit aan een biertje om de scherpe randjes er wat af te halen. Mijn dag is verpest door zo’n randdebiel.
Het wordt tijd dat de kleine meid gaat slapen en in de beste Duitse traditie wordt er eerst in zee gebaad. De moeder laat het kind in het water zakken bij de spiegel van de zeilboot en als het water halverwege haar middel staat, begint het kind keihard, maar dan ook keihard te gillen. Ik heb het nu wel gezien.
Ik hoor mijzelf zeggen:
“So, jetzt reicht’s mir, Vollidiot!
Ik sta op om de lijnen los te gooien te beginnen met de achterste lijn vanwege de ebstroom. De Duitse man ziet mij aankomen en staat op. De schipperse springt op, gaat pal voor mij staan en roept:
“Stop er is iets mis, zie je niet dat ze gebeten wordt in het water!”
De moeder had het meisje weer in de kuip getrokken. Het kind wijst naar haar benen en blijft brullen.
Oh nee, een steekkwal. Er zat zo’n gele haarkwal onder hun boot met meters lange tentakels. Die steken je en het doet zeer als de hel.
Als je gaat zwemmen kijk je altijd of je ze ziet, want elk jaar komen er meer. Zie je er een, dan maak je dat je weer in de boot komt. Ik ben zelf tijdens het zwemmen ook gestoken. Verschrikkelijk. Ondraaglijk. We hebben speciaal een paar tubes Xylocaïne aan boord voor de steken.
De schipperse zegt tegen de Duitse moeder:
“Dein Tochter hat sich an einer Qualle verbrannt!"
"Warte mal, ich habe eine Salbe gegen die Schmerzen, einen Moment.”
De schipperse verdwijnt de vlet in. De moeder is radeloos en houdt het brullende meisje tegen zich aan. Het gaat de hele haven over.
De schipperse heeft de Xylocaïne gevonden in de plastic doos op de kast in de punt en stapt ongevraagd in de kuip van de Duitse zeilboot en begint het zalfje meteen op de benen van het kind te smeren. Het brullen wordt minder en en de schipperse geeft de tube aan de moeder en zegt dat ze weer moet smeren als de pijn terug komt.
Even later zit de moeder in de kajuit ingang met het meisje een boekje te lezen en is de rust weergekeerd. De Duitse man is onderdeks en blijft uit het zicht, want het is hem duidelijk dat de vrouwen het initiatief overgenomen hebben en dat hij nu naast een boze Nederlandse buurman ligt, die zijn lijnen niet heeft los gegooid.
Ik schenk mijzelf een grote bel Franse cognac in voor de scherpe randjes met een kommetje ingelegde Deense haring met dille van Glyngøre. Daarna staar ik over de achterkajuit naar de onbewoonde eilanden in de fjord. Ik had direct al kunnen zien dat het niks werd met die zakkenwasser. Duitsers met een Vindö, een Nordborg of een Bianca zijn meestal aardig en rustig. Aan de andere kant, iedereen mag net zo hard praten als die wil op zijn eigen boot. Havenmeesters heb je hier niet in Denemarken, die zijn al lang ingeruild voor een automaat. Het is leuk om een haventje aan te lopen en af meren en wat rond te lopen. Soms is er een kiosk waar je gerookte vis of een hamburger kan krijgen. De schipperse wil sowieso niet in een haven liggen, maar ik ben er ook niet erg geschikt voor.
Ze gaat naast mij zitten en zegt:
“Wat ben jij toch een idioot, je snapt nergens wat van!”
Ik vraag wat ze wil drinken bij de ingelegde haring.
“Een dubbele whisky on the rocks!”, is het antwoord.
Ik schenk haar een bodempje alcoholvrije Gin in met een mini blikje tonic uit de ijskast en een schijfje limoen. Want niet alles is meer zoals vroeger.

[Pieterse]

Wat een prachtverhaal weer.


Groet, John

[Oeverloos]

Balletje
Er vaart een royale Duitse Hallberg Rassy zeilboot de baai in. De schipper koerst naar een punt in de baai die hij kennelijk bij voorbaat al had vastgesteld op de plotter en loopt naar voren om het anker te laten vallen. Eerst gaat er een ankerballetje overboord met de neuringlijn. Dan begint het ratelen van de ketting. Het geratel gaat maar door en gaat maar door. De schipper loopt naar de kuip en slaat achteruit om het anker in de grond te trekken. De zeilboot vaart een eindeloos eind achteruit de baai door en nu ligt het balletje ergens in de verte. De zwarte ankerbal komt aan een lijn boven het voordek.
In de late middag vaart een Deense Faurby langs de Duitse zeilboot. Ter hoogte van het Duitse balletje draait hij in de wind en de Deen loopt naar de lier als we horen:
“Mein Anker, mein Anker!”
“Da liegt mein Anker”.
De Deen kijkt achterom en ziet de Duitse schipper voorop staan wijzen naar zijn balletje. De Deen haalt zijn schouders op en loopt naar de lier en daar klinkt het ratelen van de ketting. De Deen trekt de ketting niet aan maar gaat in de kuip zitten met uitzicht op de Duitse schipper, die hem blijft toeroepen over zijn anker en zijn balletje. Het balletje is onder de Deense zeilboot verdwenen en onzichtbaar.
De Deen reageert nergens op en is met etenswaren in de weer. De Duitse schipper loopt naar de spiegel en laat de rubberboot te water en roeit naar de Deen toe. We zien dat ze staan te praten en te wijzen, de Deen in de kuip en de Duitser in zijn rubberboot. Het levert niks op. De Duitser roeit om de Deense zeilboot heen op zoek naar zijn balletje.
Ik moest hier aan denken toen ik vanmorgen wakker werd. We liggen in een klein haventje waar we gister zijn aangekomen om water te tanken. We zijn blijven liggen vannacht, omdat het heel stil was. Er lagen vijf Duitse zeilboten, precies naast elkaar alsof ze elkaar kenden, in een lege haven en verder niemand. Heel rustig in de hitte van de dag. Ik bedoel, wat kan hier nou mis gaan? Op de steiger was maar één waterslang. ‘s Avonds kwam een Duitse zeiler langs om te controleren of we wel aan het tanken waren. Hij wilde graag weten hoe groot de tank was, want het moest kloppen met de tijd dat we de slang bezet hielden.
Ik zei tegen hem dat hij mij maar moest vertrouwen. Hij staarde mij aan, keek naar mijn vlag, knikte en liep weg.

[heuvels]

Niet zo zeer een mijmering maar wel een leuk verhaal.
Jaren geleden lagen we op een prachtige dag in Friesland aan een steiger van Marrekrite. Achter ons ook een jacht, met daarop een ouder echtpaar met een tamelijk grote hond.
Ineens een consternatie, met geroep achter ons. Ik ging kijken wat er aan de hand was, de hond was van de steiger het water in gegaan, en de mensen waren het dier aan het roepen en toen hij eindelijk naar de kant zwom kregen ze hem niet de steiger op, hij had dan ook niet zo’n handig tuigje met een handvat om.
Ik vroeg of ze hulp nodig hadden maar dat hoefde niet. Dus weer terug naar onze boot.
Even later achter ons een hoop gegil en gelach. Weer gaan kijken. Wat bleek: de hond stond op de kant maar de vrouw lag in het water! De man zag de humor er wel van in, de vrouw minder. Samen hebben we haar druipend op de kant gesjord en na een verschoninkje hebben we nog samen een bakkie gedaan.

[Oeverloos]

Hitte
Het is 27 juni 2026. We liggen een paar dagen in een baai. Na 11 uur varen, soms met 9 knopen op het log vanwege de stroom, zijn we hier aangekomen. De avond daarvoor zijn we uit de thuishaven in Denemarken vertrokken vanwege de aankomende hitte. In de buurt geankerd en om 5 uur ‘s morgens het anker opgehaald en de ketting schoon gespoten. Dat duurt altijd even.
Hier in de ankerbaai zijn, vanwege naderende onweersbuien, de Duitse zeilboten om ons heen allemaal vertrokken op een Deense en een Zweedse zeilboot na. En ook een kort, dik, Duits polyester motorbootje, type mini trawler, is blijven liggen. Het scheepje komt mij vaag bekend voor. Voor de boeg zie ik dubbele snubbers met zwarte anti-schok rubbers er in en een oranje ankerballetje een meter of dertig voor de boot. Deze Duitse soloschipper weet wel wat hij doet. Je ziet door de jaren heen vaak dezelfde boten. Ik hoor geratel en kijk eens, naast ons is onhoorbaar een Deense huurboot gekomen.
Er komt een omvangrijk onweersgebied over ons heen en in de verte zie je het al aankomen. Ver weg schieten bliksemschichten verticaal naar beneden. Het Duitse mini trawlertje heeft een hele hoge opbouw met een heuse flybridge en een aluminium mast met een giek en een zwarte ankerbal. Achterop hangen zwarte bolfenders en een nieuwe Zodiak rubberboot zonder motor ligt in het water. Het scheepje ziet er strijdlustig uit. Het is duidelijk een jaren 70 ontwerp en het heeft een hele mooie zeeg, ondanks dat het van polyester gemaakt is, dat door de jaren heen vergeeld is.
Er is ondertussen een koelte merkbaar en de temperatuur in onze kuip van 32 graden is aan het dalen. Heel langzaam neemt de zuiden wind toe. Wij hebben de zonnescreens op de ramen van de vlet weggenomen en het open luik in de punt voorzien van het regententje. De stop is uit de spiegel van de rubberboot in de davits. Er zijn nu donderslagen te horen, maar hier is nog niets aan de hand. Naast de vlet duikt een aalscholver op. De ankerketting schraapt over de bodem en warrelt iets op dat visjes aantrekt. De leeuweriken hoor je niet meer. Alles wacht op wat er komen gaat. De wind krimpt een beetje naar het zuidoosten en neemt verder toe. De geus staat strak in de wind en de vlet begint te bewegen, want de plek is niet zo beschermt tegen de golfslag, die uit de fjord komt. Nu komt er een harde windvlaag uit het niets en de zalingen van de mast beginnen te zingen. De vlet gaat achter zijn anker liggen. Als er weinig wind is draait de ankerketting in een rondje op de steeds veranderende windrichtingen. De vlet begint te gieren en de Deense huurboot ligt nu recht voor ons. De eerste kopjes komen op de golfjes in de baai. De schipperse laat een foto zien uit het Nederlandse Zeeland met hagelstenen van 3 centimeter.
Ik kijk opzij en zie de schipper van de Deense huurboot in zijn nakie in de wind op de boeg van zijn zeilboot staan. Ja, dat krijg je met die lange koude donkere winters in Denemarken. Er kan nog niet gezwommen worden, want het water is 15 graden.
De wind ruimt naar het zuidwesten. Mooi, dan ligt de Deen naast ons en niet voor ons. Ik heb bij aankomst een paar dagen geleden 30 meter ketting gestoken, toen 37 en nu 45. We liggen aan lagerwal en zwaaien net voor de ondiepten van het strand rond bij deze zuidwesten wind. Maar meestal draait de wind later naar het westen en later noordwesten. Het dondert in de verte en je kunt de golfjes voorbij horen komen. De wind neemt nog steeds toe. De Duitser in zijn mini trawler zit alleen in zijn kuip en kijkt over de baai. Het wordt helemaal grijs om ons heen. Het is net alsof de Deense huurboot met zijn naakte schipper dichterbij komt.
Het onweersgebied lijkt over te waaien, want het wordt weer lichter in het zuidwesten. Maar de DMI in Denemarken belooft meer onweersbuien in de nacht. De schipperse meldt dat het actieve onweersbuien gebied uit elkaar is gevallen en dat de regen ook niet doorgaat. We zien de donkergrijze wolken partijen verdwijnen over de Grote Belt naar Seeland en verder naar Zweden. Ik ga een roerei maken met zout en peper op plakken zwaar Deens roggebrood. Daar zal ze blij mee zijn. Zelf maak ik een espresso en neem een halve liter Heineken uit de ijskast.
De wind is gaan liggen en het is nu doodstil in de baai. De leeuweriken laten zich weer horen. Plotseling is de wind west geworden, de vier boten in de baai wijzen nu met hun boeg een hele andere kant op en wij liggen niet meer aan lager wal. De wind begint weer aan te wakkeren. Een grote bruine zee-eend komt voorbij gezwommen. Het is 19.00 en de zon breekt door. Het wordt een doodstille avond. De boten drijven richtingloos rond. Om 12 uur kruip ik in mijn kooi en was vertrokken. Om 03.00 word ik wakker van de hitte en ga aan dek zitten. De wind is west en alleen onze vlet wijst met de boeg naar het zuidoosten. Dat doet de ebstroom hier, omdat de vlet dicht onder het strand ligt. In het noorden is het licht. Je kunt hier ‘s nachts gewoon nog alles zien. In het zuidwesten is het donker met in de verte bliksem van de beloofde buien.
Van de rest van de nacht heb ik niks meegekregen, want ik ben in slaap gevallen. Ik vraag de schipperse later naar het weer vannacht, maar behalve dat het vreselijk onweerde, regende en het waaide, komt er geen zinnig woord uit. Er is weinig wat indruk maakt op deze Amsterdamse.

[Oeverloos]

TLC
Het is ruim tien jaar geleden. Achter ons langs vaart een Duitse zeilboot van een meter of elf. Een mooi schip, Dehler 36 met een blauwe romp, met drie vrouwen tussen de vijftig en zestig jaar aan boord. Dat zie je niet vaak. Ze draaien in de wind en één van hen, de schipper, laat het anker vallen, tenminste ze probeert het anker te laten vallen, want het anker valt niet. Er wordt gemorreld ergens bij de ankerrol, terwijl de boeg in de wind gehouden wordt. Het duurt en het duurt en tenslotte lukt het niet. Vertwijfeld kijkt ze om zich heen. Het haventje in de verte is al dagen vol, het is mooi weer, ze zijn met het juiste schip, met de juiste bemanning, op de juiste plaats en nu zit het anker vast. Er liggen diverse Duitse zeilboten met landgenoten om ons heen, ook pal naast hun boot. In plaats dat ze die aanroepen, kijken ze naar de Nederlandse motorvlet, die naast hun ligt, misschien wil die hun helpen. Iets met de aaibaarheidsfactor van de vlet zeker. Of misschien de Nederlandse vlag, ja, dat zal het zijn. Nederlanders zijn in Duitse ogen in de botenwereld heel benaderbaar en behulpzaam. En vooral die hele ouden spreken vaak ook nog Duits.
“Entschuldigung, aber können Sie uns helfen mit dem Anker? Etwas ist los,” wordt er geroepen.
Je verzint het echt niet. Ik klim in de rubberboot, vaar er heen en kijk naar het probleem. Het anker zit op de rol en is voorop geborgd met een pin, die er niet uit wil, want die is weer geborgd met een vreemd Duits ding. Een slotje lijkt het wel. De echtgenoot is zeker bang dat zijn mooie Delta anker oneigenlijk ontvreemd wordt.
“Mein Mann hat das so gemacht und es funktioniert immer perfekt, aber ich habe keine Ahnung, wie er das schafft.”
“Ich habe es gesehen und ich kann dir helfen, aber du brauchst eine neue Verriegelung,” zeg ik.
Ze kijken met onbegrip naar mij daar beneden in de rubberboot.
“Ich komme gleich mit einer großen Zange zurück, und dann ist der Anker frei,” zeg ik.
“Aber mein Mann ….”
“Das tut mir Leid, aber ich habe keine Ahnung wie er das gemacht hat, so meine Lösung ist radikal,” leg ik uit.
Ik ga echt niet zitten pielen met een door zeewater verroest Duits slotje.
Ik peddel terug naar de vlet en pak de grote betonschaar onder de bank van de dinette vandaan en vaar terug naar de zeilboot en knip het Duitse slotje er af. Aan het droge knak geluid als het metaal wegschiet houd ik een prettig gevoel over. Je zult je misschien afvragen waarom iemand met een betonschaar rondvaart. Nou, omdat ik een keer naast een irritante zeiler lag wiens nationaliteit ik niet zal noemen. Die Duitser ankerde pal naast mij en dat leverde een sissende schipperse op. Toen ging hij ook nog een tweede anker uitleggen met zijn vooroorlogse Metzeler opblaasboot, zodat we niet meer synchroon meedraaide in de wind. Hij was ook onaardig tegen zijn vrouw. Ik beloofde mijzelf toen bij de Gamma een betonschaar te kopen van een meter, zodat ik ‘s nachts zwemmend mij kon verlossen van een irritante buurman. Wat kettingen betreft, heb ik geen last van remmingen. Sindsdien heb ik alleen schakels van mijn eigen ankerketting doorgeknipt en ben er toen achtergekomen dat je 10 mm ankerketting zonder harde ondergrond niet zomaar doorknipt. Wel acht mm, maar niet tien mm. Ik had beter een papagaaibektang kunnen kopen.
“Der Anker ist frei.”
“Herzlichen Dank, sehr Nett von dir.”
Klaar en terug naar de vlet. De zeilboot is wat afgedreven en de schipper vaart weer in de wind op naar de plek naast ons en laat het anker vallen. De ketting ratelt over de lier, stopt, gaat weer door, stopt, terwijl de boot achteruit drijft. Veel te snel houdt het geratel op en de schipperse houdt haar hand op de ketting om te “voelen” of ie houdt. Dat “voelen” aan de ankerketting heb ik vaak Duitse zeilers zien doen. Ik denk dat ze allemaal hetzelfde boek lezen. Het is hier 5-6 meter diep, dus dit wordt hem niet. De zeilboot wordt door de wind weggeblazen en gaat er dwars in de wind vandoor richting het strand. De vrouwen halen het anker op met een bos groenten er aan en dat herhaalt zich een paar keer. De wanhoop straalt er van af. De ankergrond is niet goed, hoor ik ze zeggen.
Ze kijken weer naar de Nederlandse vlet, dus ik ga weer peddelen.
“So etwas habe ich noch nie erlebt. Ich habe vierzig Jahre Segelerfahrung auf der Ostsee, ich kenne mich aus und jetzt, ohne meinen Mann, geht es plötzlich nicht mehr“, zegt ze.
“Wieviel Ankerkette hast du an Bord,” vraag ik.
“Ich glaube fünfzig Meter,” is het antwoord.
“Ich fahre mit dir mit.” en ik klim aan boord.
De vrouw vaart weer voor de zoveelste keer naar de ankerplek tussen de boten, waar nu iedereen op de andere zeilboten mee zit te kijken naar de schipperse met 40 jaar zeilervaring. Als de boot stil ligt, laat ik 40 meter ketting achter mekaar het water in lopen. De ketting ratelt en ratelt en ratelt, het geluid galmt over de baai. De zeilvrouwen kijken met open mond mee naar het geweld.
Ik zeg: “Skipper, Maschine rückwärts!”
Ze springt achter het stuurwiel en slaat achteruit en de boot vaart een heel eind naar achter tot dan eindelijk de ketting strak staat.
“Mehr Gas, bitte!”
De motor ronkt en sproeit en de boeg daalt als de ketting op spanning komt. Als de motor uitgezet is drijft de zeilboot weer een eind naar voren door het gewicht van de ketting.
“Vielen Dank, nochmals.”
“Keine Ursache.”
Ik stap in de rubberboot en vaar naar mijn eigen boot.
Het wordt een mooie avond en in de nacht steekt er een briesje op en alle zeilboten in de baai blijven achter hun anker liggen.
De volgende morgen om een uur of tien starten de vrouwen de motor en wordt de elektrische lier aangezet om het anker op te halen. De motor blijft stationair en de lier moet al het werk doen, zowel de ketting binnen halen als de zeilboot naar het anker trekken.
Bij het anker aangekomen duikt de boeg naar beneden, maar het anker wil niet omhoog. Het duurt een tijd van proberen, maar uiteindelijk blijft het anker in de grond en de zeilboot op zijn plaats. Er wordt weer naar de Nederlandse vlet gekeken.
Ik stap weer in de rubberboot en vaar naar hun boeg en zeg dat ze de ankerketting moeten vieren en de ketting over de ankerrol omhoog trekken in de geleider van de dekrol moeten leggen en vastzetten op de dekklamp met een aantal slagen. Dat doen ze en kijken mij vragend aan.
“Maschine vorwärts und Gas drauf!”
De Dehler vaart het anker uit de grond en een eind verderop zie ik dat er een enorme kluit vette klei aan het anker zit. Drie vrouwen, veertig jaar zeilervaring, een pikhaak en één kluit Deense zeeklei op een zomerse dag. Toch dapper van deze drie zeezeilsters in hun blauwe Dehler zo ver op de Oostzee.

[Oeverloos]

Ladder
In de thuishaven in Denemarken ben ik, het is een aantal jaren geleden, op zoek naar de havenmeester. Nou ja, havenmeester, hij is eigenlijk de eigenaar van het spul. Ik vind hem uiteindelijk achter in de lege opslagloods voor de zeiljachten in de winter bij een paar boten, die dit jaar niet het water in gaan. De eigenaren kunnen niet of zijn ziek.
Terwijl ik met hem sta te praten valt mijn oog op de lange rij aluminium ladders, die rechtop tegen de wand van de loods staan. Ik vraag Gunnar van wie die zijn. Hij zegt dat veel zeilers hun boot als die uit het water komt, schoon willen maken en willen poetsen. Dan zetten ze de ladder tegen de boot aan en kunnen ze er in.
“Kijk,” zegt Gunnar, “Deense, Engelse en Nederlandse eigenaren schrijven de naam van hun boot op de ladder en hangen hem aan de muur. De Duitse zeilers hebben hun achternaam er op geschreven en de ladder met een kabel of een ketting met een slotje aan de muur gehangen.”
“Kijk maar, deze hier, oh, die is dood en deze, die is ook dood.”
De havenmeester loopt langs de ladders en zoekt de naam op de ladder en leest de achternamen en namen van schepen hardop.
“Deze ladder, ja die is ook dood en even kijken, die is dood en die en deze en hé, die ook.”
“Deze is dood, deze en deze, die ook, die vorig jaar.”
Gunnar kijkt mij verrast aan.
“Ik denk dat ze bijna allemaal dood zijn. Dan blijven die ladders hier hangen. Je went er aan, hè?”
“Weet je, ik heb die mensen allemaal gekend, want mijn vader begon deze haven toen ik nog een kleine jongen was.”
“Als ik er zo langs loop denk ik dat de meesten dood zijn. Ik ga die ladders weghalen.”
“Oh, kijk eens, deze leeft nog, die is van de Najad aan steiger 3.”