Pagina 1 van 1

Het oliefilter op de scheepsdiesel

BerichtGeplaatst: 28 Jan 2022, 19:56
door Oeverloos
Dit is een heel saai onderwerp,
maar misschien is er een enkeling die hier toch in geïnteresseerd is.

Op motorboten tussen de 11 en 15 meter worden vaak dieselmotoren gebruikt tussen de 3 en 7 liter inhoud.
Het is voor een watersporter een serieus bezit en ook iets om trots op te zijn.
Het onderhoud wil je liefst met aandacht en kennis van zaken laten doen of wellicht zelf doen.

Hoewel ik geen technische achtergrond heb, doe ik het onderhoud van de generator en de hoofdmotor zelf.
Niet uit zuinigheids overweging, maar omdat ik daar aardigheid in heb en beetje kennis heb opgepikt en afgekeken in de loop van jaren.
(Begonnen met het opvoeren van de Puch brommer in de jaren 60).
Ik heb diverse merken spin-on oliefilters op allerlei motoren gebruikt
en mij geregeld afgevraagd waarom je eerst Fram en daarna MANN, Bosch, Hengst
en toen weer Knecht in de handen gedrukt kreeg.
Ook vroeg ik mij af hoe het gesteld is met de kwaliteit en werking van deze metalen spin-on filters.

Ik gebruik zelf, vanaf inbouw, half-synthetische olie in de huidige 7,2 liter diesel.
Deutz schrijft in het instructieboekje dat bij deze olie een verversingstermijn van 500 uur kan worden aangehouden.
Ik ververs zelf om de 250 uur, de termijn voor minerale smeerolie.
Ik was benieuwd naar de achtergronden van deze onderhoudsintervallen en wat de maatstaf is die dit bepaalt.

Dit is in grote lijnen het beeld dat ik vond over de werking van het oliefilter.

Film:
Om een idee te krijgen van de binnenkant van een oliefilter zie je hier een Mahle filter met de verschillende onderdelen:
https://youtu.be/aNgEb083mys
Hier zie je een Bosch commercial:
https://youtu.be/cNbshyVcre8
Hier zie je een (niet wetenschappelijke) uitleg en verschillende opengemaakte filters in het Nederlands:
https://youtu.be/crCnFz1Ld_4

Doel:
Het oliefilter filtert metaaldeeltjes, roet, verbrande smeerolie deeltjes, onverbrande brandstofdeeltjes en stof (m.n. zandachtige deeltjes) uit de smeerolie in het carter.
Deze gereinigde smeerolie koelt en smeert de interne bewegende delen van de dieselmotor.

De oliepomp:
De oliefilter krijgt de olie van de oliepomp.
Deze oliepomp bevindt zich onderin het motorblok en wordt aangedreven door tandwielen of een ketting op de krukas.
De pomp stuwt de olie onder een bepaalde druk eerst naar het oliefilter
en daarna, gereinigd, naar de bewegende delen.
Onderin het motorblok, in de carterpan, is ook een zeef aanwezig die de grove deeltjes opvangt.
(Bij een oude motor, waarbij je twijfelt aan het vroegere onderhoud,
kun je de carterpan demonteren en de zeef reinigen of vervangen.)

Basis plaat:
De buitenkant heeft een rubberen of nitriel O-ring voor de afdichting tussen motor en filter.
Binnen in het oliefilter bevindt zich een zware brede metalen basisplaat met een schroefgat met 4 of 5 gangen schroefdraad en daar omheen grote gaten.
De dikte van deze basisplaat verschilt tussen de merken onderling, evenals dat van het filterhuis.
Ik bedoel daarmee dat er kleinere filters zijn met een lichte basisplaat, 4 gangen schroefdraad en heel dun blik van het filterhuis.
Zo’n filter lijkt mij niet geschikt voor lange tochten over zee op 3/4 van het toerenbereik.
De basisplaat lijkt mij een aanwijzing voor de degelijkheid van het filter.

Anti-terugloop ring:
Onder deze grote gaten aan de binnenkant, zit een brede anti-terugloop ring van rubber of nitriel.
De olie stroomt door de gaten aan de buitenzijde, door het filter medium heen
en verlaat het filter door het midden.
De rubberen versie, voor motoren met minerale olie,
is gevoelig voor veroudering.
De rubberen anti-terugloop ring kan dan stug worden,
minder elastisch, en funcioneert niet.
Als de dieselmotor uit staat, kan het oliefilter door een niet-afdichtende ring leeggelopen.
Als de motor wordt gestart is er even geen olie (droge start).
Daarom is het belangrijk voor de smering dat de olie in het filter aanwezig blijft als de motor wordt stop gezet.
De nitriel of siliconen anti-terugloop ring is dus een betere ring en
kom je vooral tegen bij de bekende merken en bij oliefilters voor volsynthetische olie.
Deze ringen blijven permanent soepel.
Omdat ze bedoeld zijn voor motoren waar deze olie minder vaak ververst wordt.
(Er zijn sinds kort ook enkele nieuwe filters op de markt gekomen,
waarbij de hele rubber ring ontbreekt en het mechanisme is ingebouwd in het filterelement.
Of dat wel of niet goed functioneert, onttrekt zich aan de waarneming.)

Het overdrukventiel:
Het overdrukventiel in de filter treedt in werking als het filter zo vervuild is
dat het geen olie meer doorlaat.
Bij een bepaalde hoeveelheid oliedruk van de pomp,
rond de 2 kg bij kleinere filters,
klikt deze in werking en zorgt dat de olie toch rond gepompt kan worden,
ook al wordt deze niet meer gefilterd.
De veer voor het overdruk ventiel is een metalen veer of een soort plaatje dat inknikt
of een ronde schroefveer.
De druk waarbij het overdrukventiel opent, verschilt per merk filter.
(Er zijn sinds kort ook filters waarbij deze losse veer of schroefveer ontbreekt,
omdat dit mechanisme in het filterelement is ingebouwd.)

Filter medium:
Alle fabrikanten gebruiken verschillende materialen en verschillende dikten voor het filterdeel.
Er worden verschillende lijmsoorten gebruikt.
Het voelt papierachtig aan en is wellicht van een celluloseachtig materiaal gemaakt
verrijkt met kunststof vezels.
Anderen zijn van een synthetisch katoenachtig aanvoelend materiaal gemaakt of van viltdoek.
Er zijn filters met een metalen gaas bedekking over het gehele oppervlakte van het filtermateriaal.
Deze zijn gemiddeld van betere kwaliteit.
Omdat synthetische olie langer mee gaat, is de veroudering van de olie geen factor meer voor de verversingstermijn, maar de levensduur van het filter is de beperkende factor geworden.
Voor minerale olie geldt wel de veroudering van de olie als beperking van de verversingstermijn.

Kwaliteitsverschillen:
De verschillen tussen de diverse filters zijn groot.
Van sommige eenvoudige filters is het frame van het filterelement van eenvoudig karton gemaakt in plaats van metaal.
Andere filters hebben slechts 60% van de oppervlak van een filter van een ander merk.
Er zijn oliefilters in de handel waarvan het drukveer mechanisme niet of nauwelijks werkt.
Daardoor loopt de smeerolie er door zonder dat het gefilterd wordt.

Prijs:
Als je de onderdelen in aanmerking neemt waarvan een filter is gemaakt,
dan is het aannemelijk dat een goed filter voor een scheepsdiesel van b.v. 50 pk,
niet heel goedkoop kan zijn.
De verschillen in prijs zijn groot, meer dan 100%.
De duurdere oliefilters die geschikt zijn voor volsynthetische olie hebben gemiddeld de beste kwaliteit.

Micron:
Oliefilters filteren gemiddeld de smeerolie met 30 micron.
De reden is dat er een balans moet zijn tussen de gebruiksduur, de mate van vervuiling van de smeerolie
en de doorlaatbaarheid van het filter.
Als het filter b.v. op 10 micron zou filteren zou de smeerolie schoner blijven,
(en de motor zou volgens een GM studie 2 x zo lang meegaan tot revisie)
maar het filter raakt dan eerder vol, dus verstopt,
treedt het overdrukventiel in werking
en wordt er helemaal niet meer gefilterd.
Goede oliefilters hebben een absolute micron rating van 25-30 micron met een 98,7% efficiëntie.
Eenvoudige oliefilters met papieren filtermedium, halen gemiddeld 30 micron bij 93%, en 40 micron bij 97% efficiëntie.
Maar als je de opnames bekijkt van opengemaakte filters,
dan ben ik bang dat er ook filters op de markt zijn die deze waarden niet halen.

Risico:
Als de scheepsdiesel met vervuilde smeerolie draait
is het mogelijk dat het oliefilter is volgelopen,
het overdruk ventiel in werking is getreden,
en het oliefilter niet meer functioneert als filter.
De krukas, de lagerschalen, de cilinderwand, de zuigerveren, de drijfstangen, tandwielen en/of distributieketting gaan bovenmatig slijten.
Dat leidt tot compressieverlies en olieverbruik en uiteindelijk tot revisie van de motor.
De oliekanalen in het motorblok dienen doorlatend te blijven.
Deze kanalen zorgen voor de koeling van het motorblok.
Het niet-werken van de oliefilter kun je niet horen aan het geluid van de scheepsdiesel.
(Bij de aankoop van een gebruikte boot
wordt de compressie van de motor vaak getest,
omdat dat een aanwijzing kan zijn of de motor correct onderhouden is.
Een lagere compressie ten opzichte van de specificaties kan wijzen op slijtage.)
Motoren met een turbo hebben extra baat bij schone smeerolie,
omdat het lager en de aandrijfas van de turbo hoge eisen stellen aan de reinheid en kwaliteit van de olie
wegens de kleine toleranties waarmee de compressor gemaakt is.
Daarnaast dient de olie te zorgen voor de koeling van de turbo,
tot deze, na gebruik, uitgedraaid is en tot stilstand is gekomen.
Het wordt aanbevolen om een scheepsdiesel met turbo
die met minerale olie wordt gesmeerd,
na vollast enige tijd stationair te laten draaien tot de turbo, met smering,
tot stilstand komt.
(Terzijde: Turbomotoren van recente personenauto’s worden met volsynthetische motorolie gesmeerd.
In deze olie kan de as van de turbo wel in het lager blijven draaien, bij stilstaande motor, zonder dat de olie verbrandt.
Verder wordt een oliefilter speciaal voor synthetische olie gebruikt.
Dit filter is van betere kwaliteit en kan 2x zoveel deeltjes bevatten.
Daarmee worden dit type problemen over het algemeen voorkomen).

Verschil:
Als de voorgeschreven olieverversing termijnen worden aangehouden,
is een motor met een slecht filter eerder versleten dan een motor met een goed oliefilter,
omdat het goede oliefilter meer en kleinere zwevende deeltjes tegenhoudt dan een slecht filter
en een grotere opslag capaciteit heeft voor deeltjes.
Volgens een studie van GM kan een personenauto met een oliefilter van 30 micron, 200.000 km rijden.
Met een (theoretisch) filter van 10 micron kan de auto 400.000 rijden.

Testen:
Er zijn drie soorten van testen:
SAE HS806
SAE J1858
SAE J1260
Je kunt hierop zoeken bij Google.
Voor zover ik het goed begrijp zijn:
- de testen niet verplicht,
- worden wel uitgevoerd,
- blijven anoniem
- en zijn niet openbaar
- zijn eigendom van de fabrikant.
Een gebruiker kan niet of moeilijk beschikken over data om een geinformeerde keuze te maken.
Zie ook: https://www.machinerylubrication.com/Re ... oil-filter
En:
http://funwithcaroilfilters.blogspot.co ... tests.html
Voor de EU geldt dat een aftermarket filter dezelfde eigenschappen dient te hebben
als een OEM (Original Equipment Manufacturer) filter.

Keuze:
Voor de hand ligt om het oliefilter van de motorfabrikant te kopen bij de dealer.
Dit gezien de garantie en coulance regelingen.
Motorfabrikanten betrekken hun filters bij de bekende filterfabrikanten.
Voor een oudere scheepsdiesel kun je het beste een oliefilter van een solide filtermerk gebruiken.
Een solide filtermerk is een merk dat in de transport sector en de beroepsvaart wordt gebruikt,
omdat daar de meeste draaiuren uit een dieselmotor worden gehaald.
De professionele wereld heeft snel door wat wel en wat geen kwaliteit heeft.
Deze zijn o.a. verkrijgbaar bij de automateriaal zaken die leveren
aan de (vracht)auto bedrijven of de beroepsvaart.
De watersportbedrijven ook, als je weet welk filter je zoekt.

Gerenommeerde oliefilterfabrikanten voor dieselmotoren in de EU zijn:
HMO/MANN/Bosch/WIX/Filtron Groep, Mahle/Knecht, Hella/Hengst, Donaldson, Parker/Baldwin.
(deze lijst is onvolledig)

Conclusie:
Bij oliefilters heb je geen idee van de kwaliteit.
Voor de maatstaf van kwaliteit kun je het beste uitgaan van de goede naam van de filterfabrikant of de motorfabrikant.
Hoe fijner het oliefilter filtert,
hoe minder slijtage aan de motor.
Dat er toch maar op 30 micron wordt gefilterd door de oliefilters,
heeft te maken met de lange gebruiksduur van het filter door de lange termijnen tussen een olieverversing.
Bezuinigen op de kwaliteit door te kiezen voor een onbekend merk met een lagere prijs,
is, gezien bovenstaande, geen goed plan.

Mvrg. Oeverloos

P.s. Ik houd mij aanbevolen voor verbeteringen en aanvullingen

Re: Het oliefilter op de scheepsdiesel

BerichtGeplaatst: 29 Jan 2022, 05:12
door pascall
Fantastisch!!!

Bedankt voor het delen en de tijd dat je hier aan hebt gespendeerd, zeer waardevolle informatie!

Mvg,

Pascal.

Re: Het oliefilter op de scheepsdiesel

BerichtGeplaatst: 29 Jan 2022, 08:27
door Quota
Wow, en ik altijd maar denken dat goed zeilen lastig was...

Filters zijn ook belangrijk, natuurlijk, maar ik schroefde gewoon elke jaar een nieuw oliefilter en om het jaar een nieuw brandstoffilter op de VP 3 cilinder, nieuwe olie om het jaar bij 50 draaiuren en dat was het (okay, en impeller en de riem voor de impeller en dynamo.

Krijg nu het idee dat ik twee keer zoveel cilinders krijg en vier keer zoveel werk.... :geek:

Re: Het oliefilter op de scheepsdiesel

BerichtGeplaatst: 29 Jan 2022, 08:30
door broekie
Zeker belangrijke informatie.
Houd het zelf altijd bij originele onderdelen als het kan.

Bij mijn oldtimer (brommers/motoren) die ik reed, kan dat niet altijd.
Dan kom je bij de leveranciers terecht die imitatie leveren.

Bedankt voor de bijdrage.

Re: Het oliefilter op de scheepsdiesel

BerichtGeplaatst: 29 Jan 2022, 12:20
door kajoe
wij kregen voorheen van de inbouwer /motorfabrikant een smeerschema van meerdere bekende merken .
ook boden zich olie leveranciers zich aan om een smeer schema e maken van hun product daarbij namen ze ook de hulpmotoren ankerlieren enz mee ook de conservering middelen die je kon gebruiken voor je schip .
enkele jaren geleden liet ik een sole 62 inbouwen niets te vinden alleen dat en dat filter en die smeerolie met die dikte .
voor de rest zoek het maar uit .
ok veel keus heb je niet meer allemaal zwaar gedoopte olie .
maar het was wel fein dat je van de motorfabrikant een soort en merk kreeg als aanrader .
toen der tijd gebruikte ik eerst shell ,na verloop overgestapt naar fina .

Re: Het oliefilter op de scheepsdiesel

BerichtGeplaatst: 29 Jan 2022, 16:45
door Oeverloos
Met plezier, mannen.

Mvrg. Oeverloos

Re: Het oliefilter op de scheepsdiesel

BerichtGeplaatst: 31 Jan 2022, 09:57
door Roadrunnertoao
Wederom; Top!